LZMK

Filmska enciklopedija

ŽANROVSKA KRITIKA Filmska traka traži dalje ...

ŽANROVSKA KRITIKA, kritički smjer u kojem se žanrovska pripadnost pojedinačnoga film. djela dovodi u središte rasuđivanja te se ono procjenjuje prema načinu uklapanja u žanrovske odrednice, kakav je njegov odnos prema dr. filmovima istog žanra, odn. prema onima dr. žanrova, i sl.; pažnju usredotočuje i na žanrovske promjene, stvaranje novih žanrova, te revaloriziranje film. povijesti u žanrovskim odrednicama. Premda je uočavanje žanrovske pripadnosti promatranog filma i njena procjena tradic. osobina kritičkog pristupa film. djelu, Ž. je — kao imenovan i samosvojan pravac — novija pojava, potaknuta modernističkim, često antižanrovskim raspoloženjem, odn. → autorskom kritikom. Javlja se, pritom, kao nadopuna, korektiv, a ponekad i kao polemička protuteža autorskoj kritici, a posebno je vezana uz postmodernističke tendencije u kinematografiji (→ narativni stilovi), uz porast povjesničarskog zanimanja za klas. film, te uz strukturalističke i poststrukturalističke tendencije u film. teoriji.

U SFRJ se žanrovskom kritikom, najčešće pogrdno, naziva ona struja među kritičarima koja s poštovanjem govori o žanrovima, odn. kritičari koji žanrovsko opredjeljenje smatraju važnom komponentom u rasuđivanju o filmu, i koji visoko vrednuju postmodernistička žanrovska nastojanja u svjetskomu i domaćem filmu (→ žanrovski film). Prvi koji su tako tretirali žanr bili su autoristički kritičari beogradskog časopisa »Film danas« (Ž. Bogdanović, B. Vučićević), oni zagrebački oko »Telegrama« i »Poleta« (nazivani »hitchcockovcima«: A. Peterlić, Z. Tadić, V. Vuković), potom oni oko zagrebačkog časopisa »Film« (N. Polimac, N. Pajkić, Ž. Tomić, H. Turković), ali termin se formirao u prvom redu za mlađe kritičare oko beogradskog »Džuboksa« (V. Crnčević, N. Despotović, P. Jakonić, B. Maksić, N. Pajkić, D. Tucaković), oko ljubljanskog »Ekrana« (J. Dolmark, S. Furlan, B. Kovič, M. Stefančič, Z. Vrdlovec), i najzad oko beogradskih »Studenta« i »Ritma« (I. Bjelica, D. Jeličić, A. D. Kostić, S. Markuš, G. Terzić), kao i za još neke dr. (npr. M. Radaković i D. Petrović).

H. Tć.


Citiranje:
ŽANROVSKA KRITIKA. Filmska enciklopedija, mrežno izdanje. Leksikografski zavod Miroslav Krleža, 2019. Pristupljeno 26.5.2020. <http://filmska.lzmk.hr/Natuknica.aspx?ID=5698>.

kratice i simboli