LZMK

Filmska enciklopedija

TRAJANJE FILMA Filmska traka traži dalje ...

TRAJANJE FILMA, također duljina ili dužina filma, trajanje projekcije pojedinoga film. djela. Specificira se vremenskim (sati, minute, sekunde) ili prostornim mjerama (metri, centimetri, stope, inči); svojevremeno, osobito u razdoblju ranoga nij. filma, u praksi proizvodnje i prikazivanja kao »mjerna jedinica« — koja je sjedinjavala i prostornu i vremensku komponentu — figurirala je rola (1 rola 35mm nij. filma: cca 1000 stopa/304,8 m/ = cca 10 min). Oba su iskazivanja jednako valjana, jer trajanje → projekcije ovisi o dužini vrpce snimljenog filma, to više što se film — osim u pojedinim slučajevima, većinom raznim eksperimentiranjima — projicira (»vrti« u projektoru) standardiziranom brzinom. Ta povezanost prostornoga i vremenskoga razlog je da se prostorno-vremenski ekvivalenti — dužina vrpce i trajanje filma — razlikuju s obzirom na → format, kao i s obzirom na to da li je film nijemi ili zvučni (→ pokret u filmu; zvučni film).

T. je odrednica značajna na svim, međusobno isprepletenim razinama i oblicima postojanja filma i kinematografije:

1) U proizvodnji T. predodređuje budžet pojedinog projekta, njegov »troškovnik«: sâma vrpca iziskuje financ. ulaganje (kod dužeg filma veće), a dužina snimljene vrpce reperkutira se i na troškove → laboratorijske obradbe. U pitanju su nemali izdaci, jer se za realizaciju igr. filma utroši bar 4 do 5 puta više vrpce (→ repeticija) od potrebnoga za dovršeno djelo.

2) U → distribuciji i, osobito, u → prikazivalaštvu T. je jedna od najhitnijih odrednica osmišljavanja i odvijanja kinemat. programa. Najčešće, T. određuje i cijenu filma (tipično, dugometr. film skuplji je od kratkometražnoga), a uspostavljeni su i standardi trajanja film. → predstave (u kojoj u dosadašnjoj praksi središnje mjesto zauzima → cjelovečernji film), prema tome i cijene ulaznice (→ standardi u kinematografiji).

3) U film. teoriji i praksi T. navodi na: a) problematiziranje odnosa prostor — vrijeme (→ vrijeme, filmsko) kao jednog od ključnih u svezi s film. medijem; b) razmatranja o gledateljevoj recepcijskoj kapacitiranosti u odnosu na dužinu projekcije; c) ispitivanja relacije dužina filma — količina datih informacija (što je vrlo važno područje teorije informacijâ); d) pitanja poetike filma (dužina filma relevantna je za vrstu i sve posebnije značajke film. djela).

An. Pet.


Citiranje:
TRAJANJE FILMA. Filmska enciklopedija, mrežno izdanje. Leksikografski zavod Miroslav Krleža, 2019. Pristupljeno 22.5.2022. <http://filmska.lzmk.hr/Natuknica.aspx?ID=5251>.

kratice i simboli