LZMK

Filmska enciklopedija

IVANOV, Vjačeslav Vsevolodovič Filmska traka traži dalje ...

IVANOV, Vjačeslav Vsevolodovič, sovj. lingvist, semiolog i teoretičar. Jedan od inicijatora semiološkog proučavanja umjetnosti u SSSR, pripadnik tzv. tartuske škole; bavio se i semiologijom filma. Polazeći od shvaćanja filma kao sustava znakova u kojima se razlikuju označavajuće i označeno (Filmski jezik — Jazyk kino, 1967), I., pod utjecajem P. P. Pasolinija, preuzima ideju o kinemima kao snimkama dijelova stvarnosti koji postaju jezičkim jedinicama i o dugom kadru kao točki gledišta središnje ličnosti u naraciji. Posebno proučava odnos između kompozicije kadra i strukture filma u cjelini te pojmove metafore i metonimije (O strukturi znakova u filmu — O strukture znakov kino, 1970; O strukturalnom prilazu filmskom jeziku — O strukturnom podhode k jazyku kino, 1971); tvrdi, pozivajući se na R. Jakobsona, da »je metonimijski način prikazivanja detalja umjesto cjeline glavno sredstvo kojim se film koristi da bi predmet pretvorio u znak« (Funkcije i kategorije filmskog jezika — Funkcii i kategorii jazyka kino, 1975). Analizom učenja S. M. Ejzenštejna o sličnosti filma s jezicima mitova i obreda, zaključuje da je ovaj bio pretečom kasnijih strukturalističkih tumačenja dubinske kompozicije, simbola u nastajanju, metonimije kao promjene sintaktičkog položaja znaka nasuprot metafori kao isticanju jednog značenja u vidu kontrasta prema ostalima i načela binarnih opozicija (Ejzenštejn i suvremena strukturalna lingvistika — Eisenstein et la linguistique structurale moderne, 1970).

Ostali radovi značajni za teoriju filma: Jezik u usporedbi s drugim sredstvima prenošenja i čuvanja informacija (Jazyk v sopostavlenii s drugimi sredstvami peredači i hranenija informacij, 1961); Evolucija znakova-simbola (Évolution des signes-symboles, 1969); Binarne opozicije u razumijevanju estetičkih struktura (Dvoičnye različitel'nye priznaki v vosprijatii estetičeskih struktur, 1971); O jednoj vrsti arhaičnih znakova umjetnosti i piktografije (Ob odnom tipe arhaičnyh znakov iskusstva i piktografii, 1972); Značenje idejâ M. M. Bahtina o znaku, iskazu i dijalogu za suvremenu semiotiku (Značenie idej M. M. Bahtina o znake, vyskazyvanii i dialoge dlja sovremennoj semiotiki, 1973); Opći termini u jezicima znanosti (Obščie terminy v jazykah nauke, 1977).

Du. S.


Citiranje:
IVANOV, Vjačeslav Vsevolodovič. Filmska enciklopedija, mrežno izdanje. Leksikografski zavod Miroslav Krleža, 2019. Pristupljeno 30.6.2022. <http://filmska.lzmk.hr/Natuknica.aspx?ID=2400>.

kratice i simboli